Lập bản đồ tư duy (Mind mapping)

Hôm trước, có viết bài về Cách sắp xếp công việc và làm việc hiệu quả để đạt được hiệu quả trong công việc, cũng có nhiều câu hỏi mở trong việc tối ưu phương pháp nghiên cứu và làm việc. Hôm nay, tìm hiểu về Mind Map gặp được bài viết này thật là hay nên gom lại cho các bạn, hi vọng là nguồn tư liệu tốt để có thói quen tư duy tốt. Bản đồ tư duy thực sự có ích khi mà giờ đây ngày càng có nhiều thứ phải nhớ, sắp xếp, .., nếu không có kế hoạch tốt, cẩn thận thì chúng ta sẽ bị chìm đắm trong thế giới thông tin, không biết khai thác cho đúng.

Bắt đầu trích

Lập bản đồ tư duy (hoặc bản đồ ý tưởng) là việc bắt đầu từ một ý tưởng trung tâm và viết ra những ý khác liên quan tỏa ra từ trung tâm. Bằng cách tập trung vào những ý tưởng chủ chốt được viết bằng từ ngữ của bạn, sau đó tìm ra những ý tưởng liên quan và kết nối giữa những ý tưởng lại với nhau hình thành nên một bản đồ tư duy. Tương tự, nếu bạn lập một sơ đồ kiến thức, nó sẽ giúp bạn hiểu và nhớ những thông tin mới và nắm kiến thức sâu hơn.

Ví dụ:

Hãy sử dụng những đường thẳng, màu sắc, mũi tên, nhánh rẽ hoặc những cách khác để thể hiện kết nối giữa những ý tưởng được đưa ra trong bản đồ tư duy của bạn. Những mối quan hệ này sẽ quan trọng khi bạn đang tìm hiểu những thông tin mới hoặc xây dựng cấu trúc của một kế hoạch viết bài luận. Bằng cách cá nhân hoá bản đồ với những ký hiệu và thiết kế riêng của bạn, bạn sẽ xây dựng được những mối quan hệ trực quan và có ý nghĩa giữa những ý thưởng; điều này sẽ hỗ trợ bạn rất nhiều trong việc gợi nhớ và hiểu.

Ý tưởng của bản đồ tư duy là suy nghĩ sáng tạo và liên kết bằng một cách thức phi tuyến tính. Có rất nhiều thời gian để chỉnh sửa thông tin sau này nhưng ở bước đầu tiên, việc đưa mọi khả năng vào bản đồ là rất quan trọng. Đôi khi một trong những khả năng tưởng như là không thể ấy lại trở thành ý tưởng chủ chốt đưa bạn đến kiến thức đó.

Vài sinh viên phát hiện rằng sử dụng những kí tự viết hoa sẽ thu hút họ chỉ chú ý vào những điểm chính. Chữ viết hoa cũng dễ đọc hơn trong một sơ đồ. Tuy nhiên, bạn có thể viết vài ghi chú, giải thích bằng chữ viết thường. Một số sinh viên làm thế để khi họ cần xem lại bản đồ tư duy một thời gian sau, trong lúc số khác lại dùng để ghi lại những đánh giá, phê bình.

Hầu hết sinh viên đều thấy tiện dụng khi lật ngang trang giấy và vẽ bản đồ tư duy của họ theo chiều ngang. Đặt ý tưởng hoặc chủ đề chính vào chính giữa trang giấy, ta sẽ có có không gian tối đa cho những ý khác tỏa ra từ trung tâm.

Vài bản đồ tư duy hữu dụng nhất thường được bổ sung trong một khoảng thời gian dài. Sau lần vẽ ban đầu, bạn có thể muốn làm nổi bật vài thứ, thêm thông tin hoặc thêm vài câu hỏi. Vì vậy, để trống nhiều chỗ trên bản đồ là một ý hay để sau đó bạn có thể thêm vào những ý tưởng mới.

Hướng dẫn làm bản đồ tư duy

Đây là những thành phần cấu tạo nên một bản đồ tư duy, mặc dù chúng có thể được chỉnh sửa tự do theo ý muốn cá nhân.

  1. Bắt đầu ở trung tâm với một bức ảnh của chủ đề, sử dụng ít nhất 3 màu.
  2. Sử dụng hình ảnh, ký hiệu, mật mã, mũi tên trong bản đồ tư duy của bạn.
  3. Chọn những từ khoá và viết chúng ra bằng chữ viết hoa.
  4. Mỗi từ/hình ảnh phải đứng một mình và trên một dòng riêng.
  5. Những đường thẳng cần phải được kết nối, bắt đầu từ bức ảnh trung tâm. Những đường nối từ trung tâm dày hơn, có hệ thống và bắt đầu ốm dần khi toả ra xa.
  6. Những đường thẳng dài bằng từ/hình ảnh.
  7. Sử dụng màu sắc - mật mã riêng của bạn - trong khắp bản đồ.
  8. Phát huy phong cách cá nhân riêng của bạn.
  9. Sử dụng những điểm nhấn và chỉ ra những mối liên kết trong bản đồ của bạn.
  10. Làm cho bản đồ rõ ràng bằng cách phân cấp các nhánh, sử dụng số thứ tự hoặc dàn ý để bao quát các nhánh của bản đồ.

Nâng chất Bản đồ tư duy của bạn

Bản đồ tư duy của bạn là tài sản riêng của bạn: một khi bạn hiểu cách tạo ra những ghi chú trong Bản đồ tư duy, bạn có thể phát huy các quy tắc của riêng mình để làm cho nó tốt hơn. Những đề nghị sau đây có thể giúp bạn tăng hiệu quả của việc đó:

  • Sử dụng những từ ngữ đơn giản thể hiện thông tin: Hầu hết các từ trong cách viết bình thường đều là nhồi nhét, bởi vì chúng đảm bảo rằng thông tin được chuyển tải đúng ngữ cảnh và trong một dạng thức dễ đọc. Trong Bản đồ tư duy của bạn, những từ khóa có ý nghĩa có thể chuyển tải cùng ý nghĩ như thế một cách rõ ràng hơn. Những từ dư thừa chỉ làm bản đồ lộn xộn.
  • Chữ in: Cách viết dính nhau hoặc không rõ ràng sẽ khó đọc hơn.
  • Sử dụng màu sắc để tách các ý khác nhau: Điều này sẽ giúp bạn tách các ý ra khi cần thiết. Nó cũng giúp bạn làm bản đồ trực quan hơn để gợi nhớ lại. Màu sắc cũng giúp cho việc sắp xếp các chủ đề.
  • Sử dụng những ký hiệu và hình ảnh: Khi một ký hiệu hoặc hình ảnh có ý nghĩa gì đó với bạn, hãy sử dụng chúng. Hình ảnh có thể giúp bạn nhớ thông tin hiệu quả hơn là từ ngữ.
  • Sử dụng liên kết đan chéo: Thông tin trong một phần của bản đồ có thể liên quan đến phần khác. Khi đó, bạn có thể vẽ những đường thẳng để chỉ ra sự liên quan đan chéo. Việc này sẽ giúp cho bạn thấy mức ảnh hưởng một phần trong chủ đề đến các phần khác.

Chú ý

Lập bản đồ tư duy là một cách thức cực kỳ hiệu quả để ghi chú. Các bản đồ tư duy không chỉ cho thấy các thông tin mà còn cho thấy cấu trúc tổng thể của một chủ đề và mức độ quan trọng của những phần riêng lẻ trong đó đối với nhau. Nó giúp bạn liên kết các ý tưởng và tạo các kết nối với các ý khác.

Nếu bạn làm bất kỳ biểu mẫu nghiên cứu nào hoặc làm ghi chú, hãy thử dùng Bản đồ tư duy. Bạn sẽ thấy chúng hiệu quả đến ngạc nhiên!

T.L.V.K. - www.giaovien.net

Nguồn: giaovien.net

{ 55 comments… add one }

  • viet September 21, 2009, 5:58 pm

    khó quá các bạn ơi

    Reply
    • ngohaibac September 23, 2009, 8:47 pm

      Sao khó hả bạn ? Mình vẫn dùng cái này mà. Nó thực sự tốt cho các bạn đang còn là sinh viên, nếu đi làm nghiên cứu, … lại càng có tác dụng.

      Chúc bạn thành công.

      Reply
      • nguyên quang tuyên January 8, 2012, 2:30 pm

        anh ơi bây h em mới bắt dầu học bản đồ tư duy thì sẽ phải bắt đầu từ đâu?
        em đọc thì chẳng rút ra được ý tưởng nào cả..huhu

        Reply
      • trúc vy October 30, 2012, 8:17 am

        chị ơi

        Reply
      • thanh November 28, 2013, 10:10 am

        giup minh lap ban do tu duy mon sinh hoc 7 bai 24 di

        Reply
  • Vũ Hoàng Long April 9, 2010, 7:54 pm

    em cũng nghĩ đây là cách rất hiệu quả để ghi nhớ, nhưng nhiều khi không phân biệt được nên đưa nhánh nào or bỏ nhánh nào trong bản đồ.
    Em có đọc mind map at work nhưng nội dung của quyển sách hơi hướng cụ thể nên phần cơ bản của bản đồ vẫn chưa nắm hết. Nhưng em sẽ tìm hiểu thêm.
    :)

    Reply
    • ngohaibac April 9, 2010, 8:15 pm

      Anh cũng chưa uyên thâm về cách tạo sao cho logic nhất, nhưng dùng nhiều thì sẽ tự tạo được cho mình phong cách riêng em ạ. Giống coding, lúc đầu k quen, càng lâu thì càng ngấm vào máu, k bỏ được :D

      Chúc em thành công.

      Reply
  • huong April 21, 2010, 1:43 pm

    minh dang hoc ve ban do tu duy. nhung kho qua. khong biet lam.
    minh muon lam 1 ban do tu duy ve dien thoai. nhung gio thi tit roi. khong ra duoc mot y tuong nao het. anh co the giup em khong

    Reply
    • ngohaibac April 22, 2010, 3:46 pm

      Làm bản đồ tư duy cần nhất là có ý tưởng, nhưng nó sẽ không thật khó, nếu như đi từ trung tâm đi ra bạn ạ :)

      Chúc bạn thành công.

      Reply
      • trúc vy October 30, 2012, 8:20 am

        anh có thể giúp e vào chỗ nào để làm bản đồ tư duy hok???

        Reply
    • kim February 12, 2011, 9:06 pm

      iluvmath

      Reply
  • Thuy August 28, 2010, 4:10 pm

    lam sao de lap ban do ve cac mon triet hoc bay jio no qua troi nhiu rui ma minh thi con wa lung tung trong cong viec SDTD

    Reply
  • TRONG TUNG October 29, 2010, 9:55 pm

    BẢN ĐỒ TƯ DUY THẬT TUYỆT ! NÓ GIÚP TÔI VÀ SẼ GIÚP CÁC BẠN GIẢI QUYẾT NHIỀU VẤN ĐỀ PHỨC TẠP MỘT CÁCH ĐƠN GIẢN MÀ HIỆU QUẢ CAO CHÚC CÁC

    Reply
  • ninh November 25, 2010, 7:19 pm

    tôi cũng đã đọc sách nói về bản đồ tư duy,nhưng không biết cách lập cụ thể như thế nào?

    Reply
  • trong November 30, 2010, 11:30 pm

    atlas chi co 1 hinh thi lay dau hinh vao trung tam bjo?
    co fai hinh nai cung tu ve duoc dau.
    helppppppppppppppppppppppppppppppppp

    Reply
  • ng hien February 11, 2011, 8:46 pm

    mk cung dang hok vit ban do tu duy nh toan bi co che la chu bit vit va k can doi …..la sao………..nhung j la can thiet va k day

    Reply
  • hoang long February 25, 2011, 11:36 am

    kho qua de sao ma lam dc

    Reply
  • an March 16, 2011, 12:36 pm

    minh dang tim may cai bieu tuong tom tat trong ban do tu duy,ai biet chi cho minh voi

    Reply
  • baby March 23, 2011, 10:30 pm

    minh dang lam bao cao tot nghiep nghanh ke toan, vay minh lay trung tam de tu duy ra cac nhanh la j vay ban? giup minh voi>”/”<

    Reply
  • nguyen tan vu April 13, 2011, 8:51 pm

    minh thi bay gio khong biet nen bat dau tu dau hit?
    ai co the minh biet no hieu qua nhu the nao?
    thanks!

    Reply
  • Linh_Cute May 3, 2011, 10:34 am

    Mình mới học lớp 4.Vậy mình có thể làm bản đồ tư duy không?

    Reply
    • Duc Tho September 25, 2011, 12:02 pm

      bạn học lớp 4 có thể tìm đọc cuốn sách: “Dạy tốt- học tốt ở tiểu học bằng bản đồ tư duy”, còn sau này lên THCS bạn có thể đọc cuốn “Dạy tốt- học tốt các môn học bằng bản đồ tư duy”- (riêng cuốn này thì dùng được từ lớp 6 – lớp 12 bạn ạ) của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mới phát hành năm 2011 để tham khảo nhé

      Reply
  • popo May 21, 2011, 5:29 pm

    bạn cứ đơn giản hóa những ý chính ,nắm thật vững nội dung và quan trọng nhất là nhìn vấn đề theo cách của riêng mình
    Chúc bạn thành công!

    Reply
  • TRANVU May 25, 2011, 8:45 pm

    lam on giup toi.
    phan mem freemind có sử dụng tiếng việt được không , nếu được thì phải lam thể nào cảm ơn

    Reply
  • thuhiendt June 8, 2011, 3:12 pm

    Cái này hay quá. Áp dụng good. Cám ơn chương trình

    Reply
  • nguyen khoi nguyen June 10, 2011, 12:31 am

    toi nghi mun lap ban do tu duy mon triet thi ban nen su dung nhieu hinh anh va cach ve dan cheo nhau de chi su lien wan giua cac y cua minh.noi chung mun goi nho tot thi cang phai tao nhieu lien ket lozich giua cac y cua minh.chuc ban thanh cong

    Reply
  • vo hoang thuc uyen July 2, 2011, 7:58 pm

    minh thay cach lam ban do tu duy nay giup tri nho rat tot minh khuyen cac ban nen dung cach nay vao viec hoc viec lam se tot hon va hieu qua cao hon do

    Reply
  • nguyen xuan oanh July 21, 2011, 6:26 pm

    lap ban do tu duy thi phai ve hinh anh, mau sac,,nhu vay co mat thoi gian hok a? minh dua vao sach de lap ban do ha? hay phai hoc thuoc rui tu minh lap ban do.hic.kho qua…help me

    Reply
  • xuxu September 5, 2011, 2:43 pm

    e thay sao ma kho wa di ah?

    Reply
  • Nhân September 9, 2011, 10:15 pm

    Bản đồ tư duy thật hiệu quả! Giúp tôi ghi nhớ nhanh hơn. cam ơn nhiều…………………..

    Reply
  • anhsaotuyet September 10, 2011, 10:54 pm

    hay ưa ta nhung co ve kho cac anh chi nhi?

    Reply
  • Thaokute September 19, 2011, 7:26 pm

    Minh chua thu lam ban do tu duy bjo ca nhug tu hnay m se lam doc wa m thay rat hay,ban nao co kinh nghiem chi m voi,hjhj

    Reply
  • ho thi thao September 25, 2011, 12:04 pm

    moj nguoi co the giup mjnh cach lap ban do tu duy cho cac mon hoc duoc khong ?nam nay mjnh lop 11 roi.mjnh dok ma khong hjeu gi het.mjnh muon co mot cach hoc tap that logic de nam sau con co the di thi dh nua.thanks moj nguoi nhieu.

    Reply
  • nga September 30, 2011, 5:35 pm

    làm thế nào để tải bản đố tư duy về bây giời??????????

    Reply
  • chi van October 16, 2011, 9:54 am

    ban do tu duy

    Reply
  • Ttrương Mạnh Hùng October 20, 2011, 6:31 pm

    ai có thể giúp mình lập một bản đồ tư duy ko?thank you!

    Reply
  • phuong November 9, 2011, 8:46 pm

    toi muon lap 1 so do tu duy ve moi truong kinh te ma t chua lap so do tu duy bao gio. o lop co bai thao luan co giao bao moi nhom phai lam 1 so do tu duy. help me….

    Reply
  • nhi 112143 November 10, 2011, 8:57 pm

    vẽ bản đồ tư duy khó quá. nhất là môn lịch sử và môn văn đó. nó dài quá nhìn muốn lé cả mắt. mà học còn khó vào đầu hơn viết trong vở

    Reply
  • mmmmmmmmmm November 11, 2011, 5:36 pm

    mia no kho the nay lap lam quach gj chi them loan nao

    Reply
  • ngoc November 23, 2011, 1:27 pm

    em ko bk cach lap ban do tu duy va lam the nao de mau wen dk vs cach hoc cua ban do tu duy???

    Reply
  • nguyen thi ngoc November 30, 2011, 8:47 pm

    cai nay cung kho that ai giup to voi

    Reply
  • duyên December 1, 2011, 8:11 am

    seo mà khó quá yk thui. hiểu thì có hiểu nhừng hok có 1 yk” tưởng nào hết ak”

    Reply
  • chinh December 1, 2011, 12:30 pm

    minh dang hoc ve so do tuduy soa minh thay minh ve xau qua

    Reply
  • LE ANH December 1, 2011, 7:20 pm

    KHONG PHAI BAI NAO CUNG AP DAT DUOC CACH LAP BAN DO TU DUY. TUY TUNG BAI CHUNG TA MOI CO THE LAP DUOC BAN DO TU DUY! THUC CHAT BAN DO TU DUY DA COTU LAU NHUNG CACH TRINH BAY KHAC NHAU MA THOI. THIET THUC CHO CAC BAI ON TAP!

    Reply
  • hhctnhim December 7, 2011, 10:35 am

    tôi cũng rất muốn lập bản đồ tư duy cho công việc của mình, nhưng không biết bắt đầu như thế nào cả??? mong có nhiều bài viết chia sẻ hơn nữa

    Reply
  • gà gô December 18, 2011, 10:25 pm

    mình nghĩ cái này cũng dễ giải quyết mà.từ ý thưởng chủ đạo, các bạn phát triển thành các nhánh rẽ theo nội dung từ khóa, thường người ta hay khuyến khích sử dụng các biều tượng, có thể là hình vẽ hay kí hiệu chẳng hạn…..hãy nắm vững chủ đề nội dung mình cần làm sau đó phát triển nó theo phong cách hay suy nghĩ riêng của mình…..sự sáng tạo

    Reply
  • HOANG THI KIM YEN January 15, 2012, 8:34 pm

    MINH K HIEU CACH VE BAN DO TU DUY THE NAO CA CAC BAN CO THE GIUP MIH K NEU DC HAY LIEN HE VOI MINH QUA SDT 01867786078 MINH TEN THAT LA TUYET MONG CAC BAN SE GIUP MINH CAM ON RAT NHIEU PP

    Reply
  • thanhloan January 31, 2012, 9:19 am

    kho hieu wa ak!co aj gjup to hok?to dag hoc mon nay nhuc dau wa ak!

    Reply
  • boconganh June 1, 2012, 9:11 am

    lap ban do tu duy kho wa !!!

    Reply
  • nhox_khin_chanhchoe September 23, 2012, 12:38 pm

    lap ban do nay nhuc dau wa ik ! lap 10 may kai trong 1 tuan s ma lm dk ! chan doi wa ik

    Reply
  • hang October 13, 2012, 9:24 am

    giup minh lam bai tap tu duy ve khoa hoc moi troi voi

    Reply
  • trúc vy October 30, 2012, 8:10 am

    làm bản đồ tư duy ở trang Web nào vậy chỉ e với

    Reply
    • trúc vy October 30, 2012, 8:11 am

      ???

      Reply
  • mai thi thuy December 29, 2012, 9:50 am

    ban huong dan giup minh ve ban do tu duy mon su k12 voi. kho qua m k biet nen bat dau tu dau nua

    Reply
  • Tuấn February 21, 2013, 12:53 am

    Các sơ đồ phản ứng hoá học có lập thành SĐTD được không vậy các bạn?

    Reply

Leave a Comment