Cài đặt bộ gõ tiếng Việt cho Ubuntu 10.04 LTS

Phiên bản Ubuntu 10.04 LTS vừa mới ra mắt vài hôm trước, không biết đã có nhiều bạn thử nghiệm cài đặt vào máy tính của mình chưa, nhưng tôi đã không ngần ngại cài đặt ngay buổi tối hôm đó và viết bài viết đầu tiên khi sử dụng phiên bản mới này.

Sau khi cài đặt thì bước đầu bao giờ cũng đi tìm cách cài đặt bộ gõ tiếng Việt để gõ cái đã .  Hiện tại tôi hay sử dụng bộ gõ Unikey, tuy nhiên nó có 2 biến thể là Scim-Unikey và Ibus-Unikey. Scim đã không còn được chọn làm Language Input Method mặc định kể từ Ubuntu 9.10, cũng có nhiều người ý kiến không thích bộ gõ Scim, mà thay bằng X-Unikey đơn giản vì Scim là sản phẩm của bọn Tàu tạo ra.

Từ phiên bản 9.10 thì IBus (Intelligent input bus) được chọn làm nền tảng cho các bộ gõ trên Ubuntu. Tuy nhiên kiểu gõ Telex mặc định hỗ trợ bởi IBus chậm và thường không ổn định nên mình thường hay dùng IBus-Unikey. Tuy nhiên ở bài viết này cũng sẽ xin giới thiệu đầy đủ cả 2 bộ gõ này Scim-Unikey và Ibus-Unikey. Hai bộ gõ này được phát triển do một nhóm tại Ubuntu-VN.

Trước khi tiến hành cài đặt thêm các gói phần mềm, các bạn cần chú ý là thay đổi Ubuntu Server về Main server tại US chứ chưa nên chọn ngay server tại Vietnam, vì đơn giản các server này chưa cập nhật các package của Ubuntu 10.04. Sự việc này diễn ra ngay sau khi tôi thử cài đặt thêm package trong hệ thống của tôi, với server tại Korea. Khi chuyển sang Main server thì update các package rất ổn. Hãy thử lệnh sau:

$sudo apt-get update

Nếu thấy check được 100% các nhánh thì okie, không cần đổi, k thì phải thay đổi lại nhé. Có 2 cách cài đặt các gói ngôn ngữ này là build từ source hoặc lấy từ repository.

Cách 1: Build từ source hoặc download DEB package

Bộ gõ Scim-Unikey

Việc cài đặt có phần dễ hơn, hãy download các gói sau và nhấn đúp chuột vào file sau khi tải, các bạn có thể tự cài đặt cho mình rồi:

• scim-unikey_0.3.1+debian-2_i386.deb
• scim-unikey_0.3.1+debian-2_amd64.deb

Việc cấu hình cho Scim gần tương tự như bài viết cho các phiên bản trước.

Bộ gõ IBus-Unikey

Hiện tại chưa có package Ibus-Unikey cho phiên bản Ubuntu 10.04 nên tôi sẽ hướng dẫn build từ  mã nguồn của bộ gõ này. Đầu tiên hãy download mã nguồn Ibus-Unikey 0.4. Tôi thường hay build source ở thư mục /usr/local/src

$ cd /usr/local/src
$ wget http://ibus-unikey.googlecode.com/files/ibus-unikey-0.4.tar.gz

Giải nén và vào trong thư mục đó:

$ tar xzf ibus-unikey-0.4.tar.gz
$ cd ibus-unikey-0.4

Trước khi biên dịch mã nguồn, cần phải cài đặt các trình biên dịch và các gói cần thiết:

$sudo apt-get install build-essential libibus-dev libgtk2.0-dev libgconf2-dev checkinstall

Sau đó, bắt đầu biên dịch mã nguồn với các lệnh tuần tự sau:

$ ./configure --prefix=/usr
$ make

Để cho việc gỡ phần mềm đơn giản sau khi các bạn đã cài đặt, hoặc ngay cả khi xóa hết thư mục sau khi build, thì nên lựa chọn cách tạo ra file .deb và cài đặt, hoặc cũng có thể đưa cho bạn bè dùng mà k phải build lại. Nên làm thêm bước sau:

$ sudo checkinstall

Hãy đọc kĩ các bước trên màn hình, nếu k quan tâm thì cứ nhấn Enter là được. Sau đó thì Ibus-Unikey sẽ tự động được cài đặt vào hệ thống. Nếu k thích gói này có thể tự remove hoàn toàn bằng cách dùng lệnh sudo dpkg -r ibus-unikey

Tiếp theo, chỉ là việc bật bộ gõ Ibus tại trình đơn System, Preferences, Ibus Preferences. Sau đó click chuột trái vào biểu tượng IBus chọn Preferences, Rồi chọn Vietnamese, bộ gõ Unikey là được. Để thay đổi có hiệu quả thì hãy khởi động lại máy hoặc đơn giản khởi động lại IBus là được.

Cách 2: Dùng Ubuntu-VN repository

PPA của Ubuntu-VN tổng hợp các gói phần mềm Tiếng Việt như Unikey, các gói từ điển tiếng Việt, ... Hiện tại đã có repository dành cho Ubuntu 10.04. Trang PPA tại: https://launchpad.net/~ubuntu-vn/+archive/ppa

Vì thế, hãy thực hiện add Ubuntu-VN repository vào hệ thống bằng lệnh:

$sudo add-apt-repository ppa:ubuntu-vn/ppa

Cập nhật hệ thống:

$sudo apt-get update

Cài đặt các gói phần mềm tương ứng thực sự đơn giản:

$sudo apt-get install ibus-unikey

$sudo apt-get install scim-unikey

Nếu như quên không nhớ gói phần mềm nào thì có thể search gói có tên unikey trong các repository bằng cách:

$sudo apt-cache search unikey

Có thể cài các gói gõ tiếng Việt: scim-unikey, ibus-unikey, x-unikey

Các bài viết liên quan:

1. Cài bộ gõ tiếng Việt Scim-Unikey cho Ubuntu 9.04 Sau khi cài đặt Ubuntu 9.04 thì nhiều điều cần phải làm lắm lắm. Điều cần thiết là cài bộ gõ Tiếng Việt Note: Cho phiên bản Ubuntu 10.04 mới nhất, mời bạn xem hướng dẫn cài đặt bộ gõ tiếng Việt Scim hoặc IBus. 1. Test và kiểm tra xem vào mạng đã ok [...]...
2. Gõ tiếng Việt trên Ubuntu dùng Scim-unikey Hiện tại, đã xóa thằng X-Unikey để chuyển sang dùng SCIM, nhưng bực cái là cái kiểu bỏ dấu của nó hơi chậm, gõ nhiều khi loạn cả mắt lên. Sau khi tìm vòng vèo thì gặp được anh em ubuntu-vn đang phát triển bản Scim-unikey nên thử nghiệm xem có gõ tốt không. Cuối [...]...
3. Unikey trên Ubuntu 8.10 Chào các bạn. Gõ tiếng Việt trên thằng Ubuntu luôn là đề tài nóng hổi khi mà nâng cấp lên phiên bản mới, mình đã đọc nhiều bài viết trên các diễn đàn và ác ý kiến của nhiều người có kinh nghiệm về Linux và đi tới quyết định lựa chọn x-unikey thay vì [...]...
4. Gõ tiếng Hàn Quốc trong Ubuntu dùng SCIM Bây giờ tự dưng lại muốn học tiếng Hàn nên đi tìm hiểu cách cài bộ gõ tiếng Hàn, hi vọng là OK. Theo hướng dẫn của link dưới Các gói cần cài đặt, dùng Synaptics tìm kiếm và cài các gói sau: scim SCIM manager scim-tables-ko Cung cấp bảng Hangul, Hangul Romaja, Hanjia Khởi [...]...
5. Installing and setting TFTPD in Ubuntu Hướng dẫn này cực kì hay về tạo TFTPD trong Ubuntu. Mình tìm được khi đang tìm cách setup TFTPD với Davinci Project. Copy lại để làm tài liệu khi quên còn đọc.TFTPD là giao thức mình dùng để truyền file giữa host PC và target là cái board TMS320DM355. Tham khảo thêm về giao [...]...
6. Bộ gõ tiếng Hàn Quốc Hangul Romaja Hiện tại có các bộ gõ tiếng Hàn như sau: Hangul: dùng bàn phím tiếng Hàn ví dụ gõ phím 'a' sẽ ra chữ ㅁ(미음), dành cho người bản xứ. Người mới học tập gõ bàn phím này rất cực vì sẽ nhớ lẫn lộn với kiểu gõ QWERTY thông  thường. Hangul Romaja: bộ gõ [...]...